Online erosketek bereziki markatutako aste honetan, Zibersegurtasunaren Euskal Agentziak herritarrak kontzientziatzeko kanpaina berria abiatuko du astelehen honetan, azaroak 17, "Hartu arnasa. 1.2.3. Klik". Tonu hurbil eta praktikoarekin, ekimenak hiru egiaztapen azkar eta erraz jarraitzera gonbidatzen du, edonork segundotan aplika ditzakeenak arriskuak murrizteko eta segurtasun handiagoz erosteko, modu kontzienteagoan eta aldez aurreko egiaztapen batzuk egin izanaren konfiantzan oinarrituta.
Kontzeptualki, kanpainak proposatzen du keinu sinple bat – inhalazio baten eta arnasketaren artean egiten dugun etenaldia – aliatu onena bihurtzea eskaintzaren berehalakotasunak sortzen duen inpultsibotasunari aurre egiteko, eta, askotan, herritarrek ezagutzen dituzten babes-neurriez arduratzea. Erosketaren presak gehiegizko konfiantza ekar dezake, oinarrizko alderdiak ez berrikustea, hala nola online dendaren fidagarritasuna, produktuaren deskribapena edo aldez aurretik esperientzia bat izan duten beste pertsona batzuen iritziak edo ordainketa metodo seguruak erabiltzea. Ez da ahaztu behar erosketa-prozesuan, bankuko datuetatik harago, informazio pertsonal asko partekatzen dela, eta ziberdelinkuentziak maltzurkeriaz erabil dezakeela. Edo, merkataritza elektronikoak asmo maltzurrik ez duenez, segurtasun gutxiko webgune batek informazio sentikor hori guztia delituzko asmoa duten hirugarrenei eman diezaieke.
Hiru urratsak: Hartu arnasa. 1.2.3. Klik
Online erosketa bat amaitu aurretik, Cyberzaintzak hiru urrats erraz gomendatzen ditu:
- Webgunearen egiazkotasuna egiaztatzea. Denda existitzen dela eta fidagarria dela ziurtatu behar da. Horretarako, badago bila daitekeen informazio jakin bat, harremanetarako datu baliodun gisa (helbide fisiko batera joateko, telefono bat eta helbide elektroniko bat) eta helbide fiskal gisa ikusten dena. Webgunearen segurtasunari dagokionez, funtsezkoa da web helbidea https bidez hasten dela egiaztatzea (amaieran "s" a jarrita). Horren adierazgarri da segurtasun-giltzarrapo bat erakusten duela. Phishing edo smishing-arekin lotutako zibersegurtasun-intzidenteak areagotzearen harira, Cyberzaintzak gomendatzen du posta elektronikoz edo SMS bidez jasotako estekez ez fidatzea eta, ahal den guztietan, webgunearen helbidea eskuz idaztea. Komunikazio mota horiek eskaintza erakargarriak eta denbora edo unitate oso mugatuak erabiltzen dituzte kako gisa.
- Produktuaren fitxa berrikustea eta beste erosle batzuen iritziak alderatzea. Espezifikazioak xehetasunez irakurtzea, produktuaren irudiak bistaratzea eta, zerbait argi geratzen ez bada, saltokiarekin kontsultatzea gomendatzen da. Gerta daiteke produktu-fitxak informazio garrantzitsua ez ematea. Prezioak baxuegia ematen badu, zerbait susmagarria egongo da. Modu seguruagoan erosteko, denda ofizialetan erostea gomendatzen da. Halaber, lagungarria izan daiteke beste pertsona batzuen erosketa-esperientzia ezagutzea, iritzien bidez, eta produktua hainbat gunetan alderatzea, informazio osagarria lortzeko.
- Salmenta-baldintzak egiaztatzea eta ordainketa-metodo seguruak erabiltzea. Salmenta baldintza batzuk dituen kontratu mota bat da, eta askotan ez dira kontuan hartzen. Garrantzitsua da, batez ere merkataritza elektroniko horretan erosten den lehen aldia bada, produktuaren erosketa baldintzatzen duten terminoak irakurtzea. Ez bakarrik bidalketari, aplikatutako tasei edo itzulketa-politikari buruzko zehaztapenak, baita gure informazio pertsonalaren tratamenduari eta erabilerari buruzkoak ere. Ordainketari dagokionez, Cyberzaintzak gomendatzen du esposizio ekonomikoa minimizatzen duten txartel birtualak erabiltzea, egiaztapena bi urratsetan aktibatzea eta arreta berezia jartzea transakzioan erabilitako sare motarekin. Zibersegurtasunaren Euskal Agentziak bereziki azpimarratu du wifi sare publiko batera konektatuta egonda ez ordaintzeko mezua; izan ere, sare horretan hirugarren batek gure banku-informazioa atzeman dezake. Eta, jakina, ez partekatu inoiz gakorik edo bankuko daturik mezu, telefono edo posta elektroniko bidez.
Adi erosi osteko zibersegurtasunari
Segurtasuna ez da ordaintzean amaitzen. Komeni da bankuko mugimenduak aldizka berrikustea, baimendu gabeko kargurik egon daitekeen antzemateko, eta entrega bat berrestea edo datu pertsonalak ematea eskatzen duten mezuez ez fidatzea. Zalantzarik izanez gero, erosketa egin zen saltokiarekin zuzenean harremanetan jartzea da onena. Eta, berriz ere, ez fidatu mezu elektroniko edo sms logistikoez, aurreikusi gabeko ordainketak edo karguak iragarriz. Gomendatzen da paketeen jarraipena egitea garraio-enpresaren webgune ofizialean, eta beste bide batzuetatik jasotzen diren esteketan klik ez egitea.
Herritar guztiei zuzendutako kanpaina
"Hartu arnasa. 1.2.3. Klik "herritar guztiei zuzenduta dago, arreta berezia jarriz ohiko online erosketak egiten dituzten pertsonei eta kolektibo ahulenei, hala nola adinekoei. Bitxikeria gisa, eta erosketak egin aurretik lasaitasun hori pizteko, ASMR (erantzun sentsorial meridiano autonomoa) motako edukiei keinu egiten dieten baliabideak erabili dira. Eduki horiek erlaxazio-esperientzia bat transmititzeko diseinatuta daude, ikusmen- edo soinu-estimuluen bidez, hala nola xuxurlak, klaskada leunak, mugimenduak edo, kasu honetan bezala, arnasketa.
Online iruzurrak presaz, emozioz eta arreta faltaz baliatzen dira. Hartu arnasa. 1.2.3. Klik", Cyberzaintzak gogoratu nahi du klik egin aurretik une batez gelditzeak geroko arazoak saihets ditzakeela. Zibersegurtasuna, kasu honetan, arnasa hartzea eta behatzea bezain sinplea den zerbaitekin hasten da. Kontzientziazio-ekintza honen helburua, azken batean, lasaitasuna zibersegurtasunaren aliatua dela transmititzea da.
Kanpainarako esteka: https://zibersegurtasun.euskadi.eus/webcyb00-compraonline/eu/